نور چیست؟

نور چیست؟

از زمان کودکی، دیدگاه ما در مورد نور، بسیار بدیهی به‌ نظر می‌رسد.

در آن زمان جهان ما، روشن یا تاریک است.

اما در ادامه توضیح خواهیم داد که نور، پدیده‌ای پیچیده‌تر بوده و باید در مقیاس میکروسکوپی آن را بررسی کرد.

نور پس از سفری با سرعت بالا و طی مسافت 149 میلیون کیلومتر (93 میلیون مایل دور) از خورشید

به سیاره ما می‌رسد.

پرتو‌ها با سرعتی معادل 186،000 مایل (300،000 کیلومتر) در ثانیه حرکت می‌کنند؛ بنابراین نوری که در

هر لحظه می‌بینید، مربوط به هشت دقیقه پیش بوده که از خورشید سفر خودش را آغاز کرده است.

نور و سلامتی

 

مفاهیم نور و روشنایی

 نور قسمتی از طیف های الکترومغناطیسی با محدودهٔ طول موجی بین 380 و780 نانومتراست که

. چشم انسان توان دریافت و تشخیص آن را دارد

 .در طول روز و به علت وجود نور فراوان، چشم انسان قدرت بیشتری برای تشخیص رنگها دارد

. با این حال ، شب ها، چنانچه نور کافی نباشد چشم نمیتواند رنگ اجسام را به درستی تشخیص دهد

 

طیف های نوری

 

شار یا جریان نوری1

 مطابق منحنی حساسیت چشم انسان، تنها بخشی از تشعشعات الکترومغناطیسی یک منبع نور

برای ما قابل رؤیت است.

 به این بخش از تشعشعات الکترومغناطیسی که از منبع نور خارج شده است شار(جریان) نوری گفته می شود و اندازه گیری آن لومن(Lm) است.

 

 

فرمول شار یا جریان نوری

 

ضریب بهره نوری

شارِ نوری خروجی از یک منبع نوری نسبت به توان الکتریکی مصرفی آن را ضریب بهرهٔ

.نوری می نامند و واحد سنجش آن لومن بر وات است

 

فرمول ضریب بهرهٔ نوری

 

شدت نور2(I)

به چگالی شارِ نوری در فضا ، یا نسبت شارِ نوری به زاویهٔ فضایی شدت نور گفته می شود.

واحد اندازه گیری آن شمع یا کاندل (cd) است.

 

 واحد اندازه گیری شدت نور که واحد آن شمع است

 

◂درخشندگی یا تراکم نور3

درخشندگی، میزانِ نورِ تابیده از یک سطح است که از تابش یک منبع روشنایی به آن سطح و در

.جهت معینی بازتابش می شود

فرمول محاسبه لوکس

در جدول زیر مثال هایی از درخشندگی منابع ارائه شده است

 

 درخشندگی منابع

◂شدت روشنایی (E)

نسبتِ شار نوری تابیده شده به یک سطح را شدت روشنایی می خوانند.

واحد انداز هگیری آن لوکس (lux) است. به عبارت دیگر شدت نور یعنیdA/ .Ee/v = dΦe/v

ضریب حفظ شار نوری

ضریب حفظ شارِ نوری عبارت است از حاصل تقسیم مقدار شار نوری خروجی از لامپ

یا چراغ، پس از گذشت مدت زمانی مشخص نسبت به مقدار شار نوری اولیهٔ خارج شده

از لامپ یا چراغ.

این کمیت، نسبتِ نورتولید شده توسط یک منبع نور(لامپ یا چراغ و...) در زمانی

که به تازگی شروع به انتشار کرده است(نو است)، به مقدار نوری منتشرشده از آن پس

از گذشت مدت زمانِ معینی از شروع کارکرد آن را نشان می دهد.

به طور مثال ضریب حفظ شار نوری در لامپ های فلورسنت فشرده )اصطلاحاً

کم مصرف( حداقل 80 % بعد از گذشت 2000 ساعت و در لامپ های LED حداقل 70 %

پس از گذشت 25 % طول عمر اسمی (حدا کثر 6000 ساعت) است.(اعداد مذکور تقریبی

بوده و با توجه به سازندگان مختلف تغییر می کند).

در چراغ ها ضریب حفظ شارِ نوری ب هصورت مجزا تعیین شود، زیرا عواملی چون

گردوغبار و فرسودگی و درجهٔ حفاظت  (IP)  باعث کاهش شارِ خروجی چراغ در طول

زمان می شود. این ضریب یا توسط سازندهٔ چراغ اعلام می شود و یا از جدول زیر استخراج

 می شود. ضریب نگهداری چراغ شامل حاصل ضرب عدد مذکور در مقدار ضریب حفظ

شارِ نوری لامپ (منبع نوری) است.

جدول زمانی نگهداری (فواصل مربوط به تمیز کردن و نگهداری لامپ ها و متعلقات)

می بایست ثبت شود.

 

کلاس حفاظت محفظه لامپ و چراغ

 

◂منحنی پخش نور

.برای بیان چگونگی تابش نور در اطراف چراغ،از منحنی پخش نور چراغ استفاده شود

 منحنی قطبی بیان کننده پهنای تابش نور درزوایا و فواصل مختلف از دهانه چراغ و منحنی

.ایزولوکس بیان گر چگونگی تابش نور در محیط است

 

فرمول منحنی پخش نور

 

منحنی پخش نور

 

ضریب انعکاس

نسبت شار نوری منعکس شده از یک سطح به کل شارِ نوری که به آن می تابد، ضریب

انعکاس نامیده می شود و برحسب درصد بیان می شود. در حالت کلی ضریب انعکاس

سطوح روشن در حدود 80-90 درصد و برای سطوح تیره در حدود20 درصد است.

درصد ضریب انعکاس تقریبی برخی از مواد و رنگ ها در جدول زیر اورده شده است:

 

 

 

درجه حفاظت IP ,IK

درجه حفاظت IP ,IK

 

  پانویس و منابع

________________________________________________________________________________________________________        

1.Luminous Flux
2. Luminous Intensity
3.Luminance

1-برگرفته از فصل اول کتاب مروری برمفاهیم روشنایی،نورپردازی و تجهیزات مرتبط

 

 

 

 

 

نظرات

موردی یافت نشد!

ثبت نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. قسمت های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *